HEI , ABO TRAHADÓ, BO KONOSÉ BO DERECHO ?
Mas i mas e gritu pa trahadónan konosé nan derecho ta bira mas duru. Na mes momento esaki ta pone e preshon riba sindikalismo pa merkadeá nan eksistensia komo e organisashon mas adekuá pa e trahadó risibí protekshon kontra abuso i eksplotashon.
Un di e temanan ku sindikalismo ta bai kue duru e temporada benidero ta introdukshon di 36 ora di trabou. Introdukshon di 36 ora pa siman no ta solamente mehorashon di kondishon di trabou, pero den nos opinion por ta un solushon pa e problemanan aktual ku ta kosta dunadónan di trabou di moda ku sigui riba e kaminda aki no ta un opshon. Nos ta konstatá ku maneho di personal a inefisiente. Ta p’esei introdukshon di 36 ora no ta sin mas un kondishon di trabou; e ta ademas un medida nesesario pa potehá salubridat, produktividat i siguransa di eksistensia di e trahadó den un klima tropikal, ku hopi peso di trabou i un merkado ku skarsedat di trahadó i bou di sirkumstansianan sosial-ekonómiko den kual ta reina pobresa i ku ta pone ku trahadó tin ku traha dos o tres trabou pa e por kubri su gastunan mensual. For di informashonnan ku nos ta risibí for di flur di trabou nos ta konkluí por lo pronto i den un forma kouteloso ku loke realmente dunadónan di trabou kier ta ménos apsenteísmo, ménos abandono di trabou, produktividdat mas haltu, mas trahadó speshalisá i ku ta mara nan mes pa tempu mas largu. Pues introdukshon di 36 ora no ta un luho, e ta un nesesidat. E diskushon mester bira ban buska kontesta riba e siguiente preguntanan promé ku kore grita ku introdukshon di 36 lo bai kosta mas sèn, pues lo ta mas gastu pa e dunadó di trabou. Kuantu ta kosta ousensia pa motibu di malesa, kuantu vakatura tin pará habrí mas ku tres luna, kuantu tempu ta bai perdí dor di balast atministrativo(yenamentu di un kantidat di papel), Kuantu trahadó a bandoná nan trabou den e ultimo 12 luna. Kon inteligente nos ta repartí e tempu di trabou, sigur trahadónan ku tin ku traha ku roster.
Un punto sumamente importante ta ku introduskhon di 36 ora pa siman mirá for di e punto di bista hurídiko/estatal ta un forma korekto pa ekspresá ekivalensia entre nos i Hulanda. Esaki no pasobra artikulo 1 di nos konstitushon ta obligá pa apliká regla i leinan idéntiko. Pero pasobra e ta kuadra dentro di e kuadro konstitushonal di artikulo 1 kual ta e prinsipio di igualdat i artikulo 132 a, insiso 4 ku ta boga pa apliká lei- i regla na midí di Caribe. I esaki ta protekshon igual. Si nos miré mas profundo. Artikulo 1 ta obligá estado pa evitá distinkshon, deskriminashon i desigualdat inhustifiká i pa trata tur hende den kasonan igual, berdaderamente igual. Ora sirkumstansianan ta diferenshá, pero e meta ta igual, den e kaso aki protekshon igual, mester apliká e medida.
Pues mirá for di e punto di bista hurídiko/estatal introdukshon di 36 ora ta un medida spesífiko ku ta nesesario pa brinda trahadónan riba Boneiru e mesun grado di protekshon ku esnan den Hulanda. Klima, e peso físiko i sirkumstansianan sosial-ekonómiko na Boneiru ta mas pisá, pues un siman di trabou ku ménos ora ta netamente nesesario pa duna e protekshon igual ku den Hulanda.
Konkuyendo pues: Introdukshon no mester kosta mas, nos mester bai organisá trabou mas sabí i inteligente. 36 ora pa siman no ta un gastu èkstra, pero un paso den modernisashon ku ta hasi nos resiliente pa futuro. Nos no kier traha ménos, pero si nos kier traha mas mihó i mas saludabel. Komo sindikalismo nos por defendé i logra esaki solamente si trahadónan uni nan mes den sindikato i asina krea e forsa di UNION. Ta p’esei nos no ta kansa di hasi un yamada riba sektornan spesífiko manera horeca i otronan ku ta traha warda, sektornan di trabounan pisá manera den konstrukshon, pero tambe trahadónan den sektor di security, di akohida pa mucha, den kompanianan di limpiesa pa afiliá na un sindikato, pasobra tin mas derecho ku nos kier lucha p’e. Otro siman lo trata un otro derecho ku ta introdukshon di un penshun general na Boneiru. Pa e siman aki e lema pa reflehá riba dje ta: sindikalismo ta esenshal pa dignidat di trahadó, seguridat ekonómiko i progreso sosial. Kiko bo ta warda pa afiliá.