KRALENDIJK – Kultivá bèrdura i otro mata lokalmente na Boneiru ta tuma lugá relativamente na eskala chikitu ainda, pero mas i mas inisiativa ta trata di trese un kambio den esaki. Un di nan ta Simply Greens di Ragnhild Isabella. For di kas e ta kultivá diferente sorto di microgreens sin pestisida kímiko. Finalmente e ke ekspandé su produkshon ku entre otro tomati, kòmkòmer i yerba.
Gran parti di kuminda na Boneiru ta bini di eksterior. Na mes momento ta papia mas i mas tantu na Boneiru komo na Hulanda Europeo di importansia di mas produkshon lokal di kuminda i un kapasidat pa para riba bo pia mas grandi. Diferente empresario i organisashon ta eksperimentá mientrastantu ku maneranan pa planta kuminda bou di srkumstansianan seku i kayente di Boneiru.
Simply Greens ta un di e inisiativanan hóben. Isabella, ku originalmente ta bini di Kòrsou i mientrastantu tin shete aña ta biba kaba na Boneiru, tin pa basta tempu kaba interes den produsí kuminda su mes.
“Semper kaba mi tabatin afinidat ku kuminda ku bo mes ta produsí”, e ta konta. Ora mas o ménos dos aña pasá e tabata embolbí den inisio di un proyekto di kas, el a disidí di kuminsá mas serio. Komienso di e aña aki el a kuminsá pone su produktonan realmente riba merkado.
Di basíliko te amaranto kòrá
Por lo pronto Simply Greens ta dediká su mes na microgreens: matanan yòn komibel ku bo ta kosechá djes despues ku nan a nase. Por usa nan entre otro den salada i platonan.
Mientrastantu e surtido ku ta kultivá ta konsistí di diferente sorto, entre otro rúkola, basíliko, koriander, mòstert amaranto kòrá i bonchi mung. Tambe tin diferente meskla ku matanan yòn i a agregá shiso resientemente na e surtido. E periodo di kresementu ta diferensiá hopi pa sorto. Por kosechá rúkola i bonchi mung por ehèmpel den sinku pa shete dia, mientras basíliko mester di mas o ménos djeskuater pa binti dia.
Promé eksperimentá pa lunanan largu
Promé ku Isabella ofresé un produkto nobo ta tèst e promé ku entre otro diferente kantidat di awa, nutriente i suelanan pa deskubrí kua kombinashon ta funshoná mihó bou di sirkumstansianan Boneriano.
“E ta berdaderamente trial-and-error”, Isabella ta konta. “Bo mester kontrolá bo awa, bo tera i bo nutriente kontinuamente. Un diferensia di temperatura chikitu òf diferensia den awa por tin influensia kaba riba kresementu di e mata.”
P’esei ta registrá ki dia i kon a planta e kultivo i bou di ki sirkumstansia e matanan a krese. “No ta solamente duna awa i kla.”
Buska informashon tambe ta un parti importante. Pa sierto investigashon di awa i tera no tin tur posibilidat presente na Boneiru i mester manda muestra Hulanda.Tambe e ta usa eksperensianan di Aruba, kaminda un sosio ta aktivo kaba i e sirkumstansianan por parti ta komparabel ku Boneiru.
Interes ta oumentá
Simply Greens ta produsí awor pa gran parti segun pedida i asina ménos produkto ta bai pèrdí. Ora e matanan ta kla numa ta kosechá nan. For di momento ku Isabella a subi merkado mas serio komienso di aña e ta mira ku e interes ta oumentando. Spesialmente personanan individual ta aserk’é. “Si mi kompará yanüari ku awor, mas kliente a bini aserka. Bon mirá spesialmente personanan individual.”
Pa famianan chikitu e kantidatnan aktual tin biaha ta muchu grandi ainda. Tin kliente ku ta solushoná esei dor di kompartí nan pedida ku bisiña i konosí. P’esei ta bai wak e posibilidat pa pone kantidatnan mas chikitu disponibel den supermerkadonan.
Produsí mas pa Boneiru
E ambishon no ta keda limitá na microgreens. Isabella ke bai planta otro produktonan lokal tambe. “Nos ta bai planta entre otro kòmkòmer i tomati tambe,” e ta bisa. Tambe tin plan pa yerbanan, entre otro produktonan ku por seka i prosesá den sous i otro plato. P’esei mester di mas espasio. Na e momento aki un parti importante ta tuma lugá serka dje na kas mes. A kambia un balkòn den un kas chikitu i paden ta hasi prueba ku matanan. Por lo pronto Simply Greens ta un di dos trabou ainda pa Isabella.
Pèrmitnan
Hustamente na e stap pa un produkshon mas grandi e ta dal den un problema konosí na Boneiru: e prosedura largu rònt di pèrmit i tereno pa agrikultura. E último añanan dunamentu di pèrmit apenas ta funshoná. E diferente kambionan di kolegio ehekutivo no a yuda den esaki, mientras ku den e departamentunan responsabel te ku awor bo por mira tiki mehoransa pa atendé mas rápido ku petishonnan.
Isabella mes ta wardando mas o ménos un aña i mei riba finalisashon di e proseso pa loke ta trata tereno pa agrikultura via LVV. “Na promé lugá e ta kuminsá aki ku e pèrmitnan i e posibilidat pa haña tereno di agrikultura”, e ta bisa, lokual por dura años. “Tur e prosesonan ei ta dura largu, hopi largu. Esei ta demotivá bo tambe.”
Si seriamente Boneiru ke produsí mas kuminda, mester bini kambio den esaki. “Mi ta kere ku e promé stap mester ta ku ta bini mas preshon i mas enfoke riba e sektor aki.
Seguridat promé ku e invertí
Isabella ta deskubrí e kontakto ku LVV mes komo bon. A indiká kaba kua tereno ta destiná p’e i segun el a bisa kaba ku e por kuminsá einan kaba mientras ta kaba atendé e papelnan.
E no ke esei. “Mi ta prefer di no kuminsá. Mi ke tin mi papelnan promé pa mi por kuminsá”, Isabella ta bisa. E ta haña e riesgo muchu grandi pa invertí den un tereno sin un seguridat definitivo. “Bo mester tin seguridat.”
Te ku e tempu ei Simply Greens ta keda produsí i eksperimentá riba eskala chikí. E inisiativa ta na mésun momento un ehèmpel di e posibilidatnan i limitashonnan di produkshon di kuminda lokal na Boneiru. E konosementu i interes ta krese, pero e stap di na kas òf produsí na eskala chikí pa produkshon mas grandi ta rekerí espasio, invershon i mas ku tur kos seguridat.