Muhénan surdu ta subi podio na Boneiru

· - leestijd 3 minuten
Afbeelding
Pòtret: Hans Hofstra

KRALENDIJK - Nan ta hari, nan ta hasi wega ku otro, nan ta wòrdu makiyá i nan ta para orguyósamente dilanti di e kámera. Shudeyka Pourier, Helen Emerenciana, Maxima Wilsoe i Natalia de Grijze ta hunga e papel prinsipal den ‘E silensio ku ta papia’, un proyekto spesial di sini i teater tokante kon ta biba komo un hende surdu den un mundu ku ta enfoká prinsipalmente riba personanan ku sí por skucha.

E proyekto por wòrdu mirá for di 8 pa 12 di dezèmber na edifisio di ABVO. Bishitantenan lo pasa den kuater kamber diferente, kaminda temanan manera deskonfiansa, malkomunikashon, paternalismo i aislamento ta para sentral.

E kuater muhénan ta kompartí nan propio historianan den idioma di seña. "Aki na Boneiru hende realmente no sa nada di hende surdu. Nada di idioma di seña", segun Helen Emerenciana, ku ta papia ektensamente di su historia na e sèt di filmashon na waserei Washi Laundry Café & More. E a yega di tuma parti na un proyekto di sini i ta gosa di forma visibel di e grabashonnan nobo. "Nos tabatin makiyahe bunita. Nos tabatin bistí bunita, tabatin intérpretenan i e kámeramènnan tabata presente. I mi a konta mi historia."

E grabashonnan a tuma lugá na diferente sitio na Boneiru. Algun biaha esei tabata nifiká warda basta largu bou di solo òf repití e mesun esena diferente biaha. "Mi a wanta mi kurpa, asina Emerenciana a konta. "Tabata hopi dushi."

Di robes pa drechi: Maxima Wilsoe, Helen Emerenciana, Shudeyka Pourier i Natalia de Grijze. (Pòrtret: Hans Hofstra)

Komunikashon ta keda difísil

Tras di e ambiente alegre tin un tema serio. Segun e damanan, komunikashon ku hende ku sí por skucha, hopi biaha no ta bai muchu bon.

"Hendenan ta papia i mi mester wak na boka. Esei no ta bai bon tur ora", Shudeyka Pourier ta splika. "Hendenan mester komprondé ku bo mester papia poko-poko. No papia muchu lihé ku nos. Bo mester hasi esei palabra pa palabra."

Nan mensahe na hendenan ku por skucha ta simpel. Siña idioma di seña ta yuda, pero skibimentu, hasimentu di seña òf simplemente purba hasi kontakto tambe por hasi un diferensia.

"Simplemente purba."

Esther de Veer, un di e intérpretenan, ta konta kon difísil tabata na Boneiru anteriormente, ora ku kasi no tabatin intérpretenan disponibel. "Niun hende ta komuniká ku bo. Esei ta realmente fèrfelu. Bo ta surdu i bo no por komuniká ku hende. Nan ta papia. Bo ta wak na e boka ei i bo ta pensa: ta kiko nan lo ta bisando?"

Maxima Wilsoe (man robes), intéprete Esther de Veer (m) i inisiadó Linda de Veer (man drenchi)

‘Mi lo tin hopi gana di sali kome un eiskrim ku un hende ku por skucha.

Inisiadó Linda de Veer ta bisa ku hustamente e soledat ei ta un motibo importante pa e proyekto.

"Si bo ta surdu, bo ta aislá. Ta hopi difísil pa tin kontakto ku hendenan ku sí por skucha", e ta bisa. "Hopi hende ku por tende tin miedo di komuniká ku un hende surdu." De Veer a bisa ku un historia di un hende surdu a konmov’e hopi, ta ora esaki a konta ku e lo tin hopi gana di djies sali bai kome un eiskrim un dia ku un hende ku sí ta skucha.

Segun De Veer ta bisa, e damanan a kambia hopi den e añanan tras di lomba "Na komienso nan tabata hopi modesto. Awor aki nan ta mas konsiente: nos tambe tin derecho pa ta aki."

Sin paternalismo

Un otro tema den e presentashon ta paternalismo. Segun De Veer, hendenan ku por skucha algun biaha ta hinka hende surdu manera bou di nan brasa òf kuminsá aktua den nan nòmber, sin puntra si e persona ta deseá esaki.

Deskonfiansa tambe por surgi basta lihé. Si un hende surdu ta mira algun hende hari, pero no por skucha kiko ta wòrdu bisá e por sinti ku nan ta hasiendo chèrchi di die”.

E tipo di situashon ei na dezèmber no lo wòrdu solamente aktuá. Bishitantenan mes lo bira parti di e presentashon i por eksperenshá kon nan ta sinti nan mes ora komunikashon diriepiente no ta kla mas.

"Nan lo sinti kon un hende surdu por sinti su mes.", segun De Veer a bisa. Pa kada anochi masomenos 25 bishitantenan por partisipá. E presentashonnan ta gratis.

Maxima Wilsoe ta hopi orgunuyso pa partisipá den e pelíkula nobo. (Pòtret: Hans Hofstra)

Orguyoso dilanti di e kamera

Pa e kuater aktrisnan prinsipal, satifsfashon ta dominá durante di e grabashonnan. Maxima Wilsoe ta nota ku e ta para dilanti di e kámera kada biaha mas fásil. Den un proyekto anterior e tabata hopi nervioso ainda. "Mi tabata tin hopi miedu. Mi tabata kuminsá hari pasombra mi tabata sintimi nervioso."

Awor ta diferente. "Mi no ta sintimi nervioso mas. Nada nada. Ta bayendo hopi bon awor aki.”

Un di su momentonan faborito tabata un esena ku estudiantenan di Liseo ku promé ku e grabashon a pidi’é pa siña nan algun seña. "Esei tabata hopi dushi."

Shudeyka Pourier ta spera prinsipalmente ku hopi hende bin wak na dezèmber. "Mi ta pensa ku e hendenan lo skucha i lo mira kon hendenan surdu ta, ku e komunikashon pa nan tur ora ta bai bon i ku nan lo reknosé esaki.”

Awor nan ta para den e spòtlait

Karchi pa E silensio ku ta papia ta gratis. E idioma ta Papiamentu i tin suptítulo na Ulandes. Reservashon por wòrdu hasí via fundashondikurason@gmail.com. Pa kada anochi tin solamente un kantidat limitá di lugá disponibel.


58 keer gelezen